Amada García era natural e veciña de Mugardos, estaba casada con Gabriel Toimil Dopico e tiña unha filla. Foi fusilada no Castelo de San Felipe o 27 de Xaneiro de 1938. Esta bastante estendida a idea de que foi fusilada por bordar unha bandeira do Partido Comunista de España, o que é falso. A realidade é que era unha muller politicamente moi activa e boa oradora, unha líder natural, polo que se granjeó as antipatías dos sectores máis conservadores da sociedade mugardesa.
Cando se produce o golpe de estado dos militares, as autoridades locais de Mugardos organizan a resistencia cos escasos medios que estaban á súa disposición. Neses días, Amada García estivo no concello dando ánimos e colaborando na medida das súas posibilidades, como moitos outros veciños.
Coa vitoria dos militares sublevados, estes deteñen e xulgan a un elevado número de veciño/as do concello (causas 42/37 e 379/37). Precisamente, unha das mulleres acusadas era Amada García Rodríguez.
Cando se dita a sentenza de morte contra Amada García, estaba embarazada, polo que retrasouse a execución a espera de que dera a luz ao seu fillo Gabriel Toimil García. O parto foi 0 31 de outubro de 1937 e tres meses despois foi fusilada xunto con Ángel Roldós Gelpi, un profesor do colexio público “O Pitieiro” e outros seis compañeiros.
Amada García non cometeu ningún delito de sangue nin participou actividades destrutivas. A véspera de ser fusilada, Amada García deixou escrita unha carta onde explicaba detalladamente as circunstancias da súa desgraza e a identidade das persoas que lle acusaron. O seu proceso está cheo de irregularidades e advírtese o afán vengativo e de despeito de certas persoas. Baste sinalar que as dúas testemuñas principais da acusación que afirmaron ouvir a Amada García tentar influír no alcalde republicano para que asasinase as persoas de dereitas que estaban detidas no concello, declararon estar fuxidos fose do pobo todos eses días. Como puideron ouvir esas supostas conversacións?, Como o Tribunal as considerou verídicas e válidas?
Un dos acusadores, visitou a Amada García e quixo retirar as súas acusacións explicando as circunstancias polas que as fixo, pero foi ameazado. Dous veciños de Mugardos que eran analfabetos, protestaron ao decatarse que se lles fixo asinar unha declaración que non recollía o que depuxera no interrogatorio. A pesar de declarar que o contido do escrito non era o que se lles leu, non se tivo en conta.
Amada García non cometeu ningún delito de sangue nin participou actividades destrutivas. A véspera de ser fusilada, Amada García deixou escrita unha carta onde explicaba detalladamente as circunstancias da súa desgraza e a identidade das persoas que lle acusaron. O seu proceso está cheo de irregularidades e advírtese o afán vengativo e de despeito de certas persoas. Baste sinalar que as dúas testemuñas principais da acusación que afirmaron ouvir a Amada García tentar influír no alcalde republicano para que asasinase as persoas de dereitas que estaban detidas no concello, declararon estar fuxidos fose do pobo todos eses días. Como puideron ouvir esas supostas conversacións?, Como o Tribunal as considerou verídicas e válidas?
Un dos acusadores, visitou a Amada García e quixo retirar as súas acusacións explicando as circunstancias polas que as fixo, pero foi ameazado. Dous veciños de Mugardos que eran analfabetos, protestaron ao decatarse que se lles fixo asinar unha declaración que non recollía o que depuxera no interrogatorio. A pesar de declarar que o contido do escrito non era o que se lles leu, non se tivo en conta.
En dous días xulgáronse a 45 persoas de Ares e Mugardos e ditáronse 37 penas de morte.



22/01/2011 a las 22:58
Gracias por recordarnos hechos que alumbran el presente y hacen mas dificil que cosas semejantes vuelvan a suceder. Solo la reflexion sobre la historia inmediata hace imposible que se repitan conductas tan mezquinas y dolorosas.
Aqui consigno una pagian de los amigos y compañeros de Valladolid que compartes intereses y preocupaciones semejantes:
http://www.represionfranquistavalladolid.org/
25/01/2012 a las 15:23
I
Entre o ceo e o mar
de madrugada
crebouse o ar cincento en mil retallos.
Escintila un orballo de faíscas
tras a descarga
nas bágoas silandeiras do teu pranto.
E ti segues en pé.
No chan, a teu carón
sete ríos de sangue se derraman.
II
Aínda quece teu peito
o leite que a Gabriel lle foi negado.
– Apunten…! Fogo!
Nova orde desata a treboada.
Boga, vello remeiro
con toda a túa ansia
arreda ese meniño deste inferno.
III
A quen importa
bordar unha bandeira?
O que importa é teceres coa palabra
con artes de redeira
nidios soños de mulleres liberadas.
IV
Se longa foi a espera
xa está chegado o día.
Teu nome, Amada, gravaremos
no muro terrible da ignominia.
Daquela si
daquela poderás ficar en paz
entre o ceo e o mar.
29/01/2012 a las 15:34
Hermosa poesía!! Gracias Pedro. Mi abuela de alguna forma, sigue viva entre nosotros….nietas, biznietas, todas las generaciones de nuestra familia conocen la triste historia de Amada García. Y estos homenajes hacen mas difícil su olvido. Siempre acompaña nuestras reuniones, celebraciones. De hecho, en este momento estamos celebrando una comida familiar, estamos todos, y desde hace mas de una hora conversamos sobre las noticias del homenaje y sobre su historia, sin hablar sobre los detalles mas dolorosos, pues mi padre sufre al oírlos.
Ojalá nunca vuelvan a escribirse capítulos tan horribles en la historia de España. Que su ejemplo sirva para recordar lo que jamás debemos de hacer… asesinar a nadie por su ideología.
Esther Toimil
Nieta de Amada García